01 Aralık 2005

Robotlar ve Yapay Zeka VIII

Kendi kendime söylenip duruyorum iki-üç gündür, otur yaz şu robotları da bitir, için rahat etsin üst başlığında. Ancak bilimkurgu dünyasının genişliği gözümü korkutup, geri adım attırıyor sürekli. Dur şimdi şunu da oku, aha bak bu da varmış, oy oy oy bu robotu hiç duymamıştım, hmm bakalım aaa ilginçmiş iç sesleri çalkalantıları içinde internette ve kitapların arasında dolanıyorum boş vakitlerimde. Arthur Dent gibi oldum, nerdeyim, bunlar ne sorularıyla kendi kendime işkence ediyorum gereksiz yere. Şu anda arkada Madonna çalıyor, bu kadının robot olduğu düşüncesi içimi kemiriyor bir taraftan. Olabilir mi acaba? Zorunlu "geyik" satırlarına -puanlarını sonra açıklamak üzere- son veriyorum ve arada gerçek dünyaya da göz atarak bilimkurgu dünyasındaki yapay zekalara, robotlara geri dönüyorum.Ehm

Daha önce bir iki defa bahsettiğim gibi, endüstriyel robotların atası 61'de işlemeye başlayınca insanoğlunun hayatında geri dönüşsüz bir değişiklik başladı. İnsanlar iki ana gruba ve dört alt gruba ayrıldı:
1. Robotlar çalışma hayatında insanların yükünü azaltacak grubu.
1.a. İşsiz kalacağız, geçinemeyeceğiz grubu.
1.b. Yok canım ne işsiz kalması, yeni iş kolları gelişecek, ama iş yükü azalacak grubu.
2. Başımıza taş yağacak grubu.
2.a. Can vermek allaha mahsustur grubu.
2.b. Robotlar dünyayı ele geçirecek grubu.

Yukarıda kabaca, hiçbir istatistiki veriye dayanmadan -kısaca ve net olarak tanımlamak gerekirse; tamamen kafamdan uydurarak- oluşturduğum gruplardan birine BK yaratıcılarının da kendi psikolojik ve sosyal pozisyonlarına göre dahil olması kaçınılmazdı ve oldular da.
Bazı BK robotları dünyaya iyilik, esenlik getirip insanoğlunun en mühim çabası olan nihai sorunun peşine düşmelerine yardımcı oldu-Ki cevabı: 42'dir-. Bazıları insanların, insanlık ve kendileri için tehlike oluşturduğuna karar verip onları yok etti. Bazıları ise insanın elinde alet olmaktan ileriye bir adım bile evrilemedi.
Bunların dışında arada kalmış ne yapacağını bilemeyen robotlar da çıktılar. Philip K. Dick'in, 1968 yılında yayınladığı "Robotlar elektrik koyun düşler mi?" adlı romanında insanlardan sadece psikolojik test sonucunda ayırt edilebilen "android"leri bu robotlardandır. Daha sonra Ridley Scott'ın yönettiği ve başrolünde Harrison Ford'un gerçekten inanılmaz bir performans sergilediği Blade Runner filmi bu roman üzerine dayandırılmıştır. 1982 yapımı bu filmi izlemeyen BK sever varsa en kısa zamanda izlemeli. Hatta buyrun size torrent linki. Ayrıca bulabilirseniz adventure oyununu da ( DVD olarak çıkmıştı ) bulup oynayın derim.
Blade Runner oyunundan bir iki sahne

Bu romanda sadece insan kopyası androidler yer almıyor, benim bildiğim kadarıyla ilk defa hayvanların kopyası androidler de yer alıyor. Romanın en önemli kahramanı Deckard'ın da bir yapay koyunu var. Philip K. Dick'in robotlarının tek isteği özgür olmaktı. Ancak insanlar için sadece birer alet olan bu androidlere özgürlüklerini vermek insanlara zor geliyordu, baş kahraman Deckard'ın -"Bir tek dileğim var, koyunumun yerine başka bir hayvan almak" türküsünün yazarı- görevi de bu androidleri emekliye ayırmak -öldürmek değil, emekliye ayırmak! Androidler ne zaman canlıydılar ki?-. R. Daneel Olivaw'dan sonra, fiziksel olarak insanlardan ayırt edilemeyen ilk robotlar bu androidlerdir. Bu androidlerin ne insanlığa yardımcı olmak ne de insanlığa zarar vermek gibi bir niyeti yoktur, sadece kendileri olmak isterler. Yazıldığı dönemin gelişmeleri ve PKD'nin hayatı çerçevesinden bakarsanız, Beat kuşağının etkisi olduğu yadsınamaz-Bu satırların yazarı kendisini haklı çıkartmak için her türlü hileye utanmadan başvurur.-
Robot dünyasına yaptığı en büyük katkı ise robotların da kendi hayatlarını yaşamaya hakları olabileceği sorusunu sordurtması. Küçümsenemiyecek ahlaki bir sorunla ilk yüzleşmelerdendir.
Film ile roman arasındaki farklılıkları merak ediyorsanız buraya bir bakın.

Robotlar bu kadar hızlı evrilip değişirken yapay zekaya sahip bilgisayarlar ağır iş yükü altında kalmaktan kurtulamadılar.
Bazıları soğuk savaşı sona erdirmek gibi bir misyon üstlendi (Colussus)
Bazıları başkan seçildi ve bütün evlilikleri düzenleyerek daha sağlıklı bir sosyal yapı oluşturmaya çalıştı (Mycroft Holmes)
Kimisi oturup televizyon izleyerek 7.5 milyon yıl boyunca insanoğlunun sorduğu yanlış kurgulanmış soruyu çözmek için kafa patlattı(Deep Thought)
Kimisi ise robotlara özendi, insan olup olmadığını sorguladı (HARLIE)

Ve sonunda beklenen an geldi:
Zorunlu Geyik Puanım : 6 ( 10 üzerinden )
Sizi temin ederim tamamen subjektif bir jüri -ben- tarafından, her parametre göz önüne alınarak verilmiş bir puandır.

0 Comments:

Yorum Gönder

<< Home